AML w obrocie nieruchomościami

Zaktualizowano: 31 mar

Kolejnym podmiotem, którego obowiązki rozszerzyły się wraz z wejściem w życie nowelizacji ustawy AML jest pośrednik nieruchomości. Ustawa oczywiście doprecyzowuje kto dokładnie zalicza się do grona tych osób. W dzisiejszym artykule omówimy AML w obrocie nieruchomościami – czyli jak skutecznie wypełniać nasze obowiązki, aby przeciwdziałać praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.


Od dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy AML ustawodawca doprecyzował, że instytucją obowiązaną jest pośrednik w obrocie nieruchomościami w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, z wyłączeniem czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami zmierzających do zawarcia umowy najmu lub dzierżawy nieruchomości lub ich części, w której miesięczny czynsz został określony w wysokości mniejszej niż równowartość 10.000 euro.


Jaki był cel wprowadzenia pośredników nieruchomości do ustawy AML?


Kluczowym celem jest oczywiście dopasowanie naszego porządku prawnego do zaleceń unijnych, czyli implementacja Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/843 (tzw. Dyrektywa V AML), a także umożliwienie państwowym i międzynarodowym organom procesu kontrolowania obrotu gospodarczego także w obszarze działalności pośrednictwa w handlu nieruchomościami.


Jakie obowiązki ciążą na pośrednikach nieruchomości zgonie z ustawą AML?


1. Obowiązek prowadzenia dokumentacji AML


Pośrednicy w handlu nieruchomościami mają obowiązek identyfikacji ryzyka AML, a następnie stworzenie i regularnie aktualizowanie dokumentów oceny ryzyka AML. Ocena ta musi uwzględniać przede wszystkim wyniki oceny ryzyka dokonywanej na poziomie krajowym oraz unijnym, a także indywidualne czynniki ryzyka.


Kolejnym dokumentem, o którym należy pamiętać jest procedura AML. Procedurę dopasowuje się do rodzaju, rozmiaru i charakteru prowadzonej działalności. Ważnym jej elementem jest również procedura anonimowego zgłaszania rzeczywistych oraz potencjalnych naruszeń w obszarze AML.


To nie wszystko, ponieważ wszelkie dokumenty takie jak ocena ryzyka i procedur, czy uzyskane informacje poprzez stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego, dowodów przeprowadzonych transakcji – należy archiwizować!


2. Obowiązek udziału w szkoleniach na temat AML w obrocie nieruchomościami


Pośrednicy nieruchomości muszą pamiętać również, aby wskazać osobę odpowiedzialną w ich firmie za działania z obszaru AML.


Podmioty będące na rynku obrotu nieruchomościami mają obowiązek przeprowadzenia swoim pracownikom szkoleń z tematyki AML. Szkolenia te mogą przybrać formę kursów e-learningowych bądź szkoleń stacjonarnych. Pamiętajmy, że takie szkolenia nie mogą być jednorazowe. Kształcenie w obszarze AML powinno być regularne i uwzględniać aktualizację wiedzy odpowiednią do zmieniających się przepisów prawnych.


3. Obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego


Firma zajmująca się pośrednictwem nieruchomości, w tym pracownicy odpowiedzialni za AML, obowiązani są do wdrożenia i stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, stosunkowo adekwatnych do wielkości podmiotu oraz zakresu prowadzonej działalności.


Do środków bezpieczeństwa w obszarze AML zaliczają się zadania takie jak:

  • identyfikacja klienta;

  • weryfikacja tożsamości klienta;

  • identyfikacja beneficjenta rzeczywistego w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR);

  • monitorowanie rozbieżności między CRBR a ustaleniami instytucji obowiązanej;

  • ustalenie struktury własności i kontroli w przypadku klienta będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej;

  • dokonanie oceny stosunków gospodarczych klienta;

  • bieżące monitorowanie stosunków gospodarczych klienta;

  • stałe monitorowanie transakcji i stosunków gospodarczych łączących pośrednika nieruchomości z jego klientami.

4. Obowiązek współpracy z organami zajmującymi się AML


Podobnie jak każda instytucja obowiązana, firmy zajmujące się pośrednictwem nieruchomości mają obowiązek poddania się kontroli w zakresie przestrzegania ustawy AML, a ponadto współpracy z instytucjami zajmującymi się AML.


Kluczowa dla przeciwdziałania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu jest współpraca z Generalnym Inspektorem Informacji Finansowej (GIIF), który jest kluczowym elementem polskiego systemu AML.


Do zadań realizowanych przez instytucje obowiązane na rzecz GIIF należą m.in.:

  • gromadzenie i przekazywanie do GIIF danych na temat wskazanych przez ustawę AML transakcji;

  • realizacja zadań zleconych przez GIIF, do których należy np. wstrzymanie transakcji, zablokowanie rachunku, zamrożenie wartości majątkowych, nieudostępnienie wartości majątkowych podmiotowi lub osobie.

Kary i sankcje za naruszenia postanowień ustawy AML


W wyniku nieprawidłowego wypełnienia bądź niewypełnienia postanowień ustawy AML, na pośredników nieruchomości mogą zostać nałożone kary i sankcje, które sprecyzowane zostały przez ustawę AML oraz kodeks karny.


Kary administracyjne, sankcje karne oraz odpowiedzialność karna może zostać nałożona na:

  • przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność związaną z obrotem nieruchomości,

  • członków zarządu wskazanych jako osoby odpowiedzialne za wykonywanie obowiązków AML,

  • członków kadry kierowniczej wyższego szczebla lub pracowników zajmujących kierownicze stanowiska wskazanych jako osoby odpowiedzialne za zapewnienie zgodności z przepisami AML.

Obowiązków związanych z AML jest wiele, są one skomplikowane, a bez odpowiedniej wiedzy mogą okazać się również czasochłonne.


Nasi eksperci z chęcią zajmą się prawidłowym przeprowadzeniem Państwa firm przez postanowienia ustawy AML. Zachęcamy do kontaktu przez e-mail: contact@consultant-aml.com lub pod numerem telefonu +48 504 589 951.