Co znaczy PEP według ustawy AML?

Zaktualizowano: 10 mar

W tym tygodniu chcielibyśmy przybliżyć Wam pojęcie pojawiające się w ustawie AML – osoba na eksponowanym stanowisku politycznym. Czy zastanawialiście się co właściwie oznacza PEP, tak często używany w ustawie? Jakie są obowiązki instytucji obowiązanych w kontekście relacji łączących je z PEP?


Do grupy Politically Exposed Persons należą osoby zajmujące eksponowane stanowiska polityczne bądź pełniące znaczące funkcje publiczne zarówno na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak i poza nią.


PEP to skrót od angielskiego - Politically Exposed Persons, i oznacza osoby zajmujące eksponowane stanowiska polityczne. Nowelizacja ustawy AML wprowadziła zmiany związane ze współpracą instytucji obowiązanych z osobami PEP.

Według ustawy AML, osoby o statusie PEP to m.in.:

  • szefowie państw, szefowie rządów, ministrowie, wiceministrowie oraz sekretarze stanu,

  • członkowie parlamentu lub podobnych organów ustawodawczych,

  • członkowie organów zarządzających partii politycznych,

  • członkowie sądów najwyższych, trybunałów konstytucyjnych oraz innych organów sądowych wysokiego szczebla, których decyzje nie podlegają zaskarżeniu, z wyjątkiem trybów nadzwyczajnych,

  • członkowie trybunałów obrachunkowych lub zarządów banków centralnych,

  • ambasadorowie, chargés d’affaires oraz wyżsi oficerowie sił zbrojnych,

  • członkowie organów administracyjnych, zarządczych lub nadzorczych przedsiębiorstw państwowych, spółek z udziałem Skarbu Państwa, w których ponad połowa akcji albo udziałów należy do Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych,

  • dyrektorzy, zastępcy dyrektorów oraz członkowie organów organizacji międzynarodowych lub osoby pełniące równoważne funkcje w tych organizacjach,

  • dyrektorzy generalni w urzędach naczelnych i centralnych organach państwowych oraz dyrektorzy generalni urzędów wojewódzkich,

  • inne osoby zajmujące stanowiska publiczne lub pełniące funkcje publiczne w organach państwa lub centralnych organach administracji rządowej.


Należy pamiętać, że ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy definiuje również krąg osób znanych jako bliskich współpracowników osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne, wskazując, że są nimi:


  • osoby fizyczne będące wspólnie z osobą o statusie Politically Exposed Persons beneficjentami rzeczywistymi osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub trustów,

  • osoby fizyczne, które utrzymują z PEP inne bliskie stosunki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą,

  • osoby fizyczne będące jedynym beneficjentem rzeczywistym osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub trustów, co do których wiadomo, że zostały utworzone po to, by osoba zajmująca eksponowane stanowisko polityczne odnosiła z nich faktyczne korzyści.

Ustawodawca uwzględnił w ustawie AML również definicję członków rodziny osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne, którymi są:


  • małżonek lub osoba pozostająca we wspólnym pożyciu z osobą o statusie PEP,

  • dziecko osoby o statusie PEP i jego małżonek lub osoba pozostająca we wspólnym pożyciu,

  • rodzice osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne.


Jakie są praktyczne aspekty związane z utrzymywaniem stosunków gospodarczych z PEP?


Na mocy ustawy instytucje obowiązane w stosunku do każdej z wymienionych wcześniej grup, czyli:


  • klientów lub beneficjentów rzeczywistych, którzy zajmują eksponowane stanowiska polityczne w Polsce lub w instytucjach międzynarodowych,

  • członków rodziny osób o statusie PEP,

  • osób znanych jako bliscy współpracownicy osób o statusie PEP,


Instytucje obowiązane muszą stosować środki bezpieczeństwa finansowego, czyli m.in.:

  • weryfikować czy dana osoba ma status PEP,

  • ustalać źródło pochodzenia majątku klienta,

  • ustalać źródła pochodzenia wartości majątkowych będących w dyspozycji klienta w ramach stosunków gospodarczych lub transakcji łączących instytucję obowiązaną z PEP,

  • monitorować na bieżąco stosunki gospodarcze z klientem o statusie PEP,

  • uzyskiwać akceptację kadry kierowniczej wyższego szczebla na nawiąznie relacji gospodarczej z PEP,

  • aby ułatwić rozpoznanie czy dany klient jest PEP mogą przyjmować oświadczenie od klientów, że mają lub nie mają statusu PEP.


Jak usprawnić realizację obowiązków w kontekście PEP?


Kluczowymi narzędziami, które pomagają instytucją obowiązanym w wypełnianiu obowiązków w kontekście współpracy z PEP, są zautomatyzowane systemy AML oraz tzw. listy PEP. Właściwie przygotowane rozwiązania tego rodzaju usprawnia zidentyfikowanie osoby o statusie PEP.


Co tydzień analizujemy ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu poprzez publikowanie artykułów na naszej stronie internetowej, a na co dzień nasi specjaliści zajmują się szeroko rozumianym AML oraz przeprowadzają kompleksowe szkolenia wspierające podmioty będące instytucjami obowiązanymi.



Jeżeli mają Państwo pytania do dotychczasowych artykułów zamieszczanych na naszym blogu, bądź są zainteresowani podjęciem współpracy z naszą firmą - zachęcamy do kontaktu przez e-mail: contact@consultant-aml.com lub pod numerem telefonu +48 504 589 951.


Jeżeli czekasz na kolejne dawki informacji o AML i nie tylko – pamiętaj, żeby zapisać się do naszego Newslettera! Bądź na bieżąco i nie daj zaskoczyć się przepisom!