Urząd ds. Przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu – o czym powinniśmy wiedzieć?

Zaktualizowano: 14 kwi

Niedawno nasza ekspertka Beata Wiśnicka na FinCrime World Forum poruszyła temat urzędu ds. Przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, który zainspirował nas do napisania tego artkułu oraz podzielenia się naszą wiedzą z czytelnikami bloga ConsultantAML!


Kiedy i gdzie pojawił się pomysł utworzenia Urzędu oraz jaki jest jego cel?


Komisja Europejska w dniu 20 lipca 2021 roku zaprezentowała pakiet legislacyjny mający na celu ujednolicenie i wzmocnienie unijnych ram związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Jednym z jego elementów jest Urząd Nadzoru ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (ang. Authority for Anti-Money Laundering and Countering Financing of Terrorism – AMLA).


Zgodnie z postanowieniami proponowanego rozporządzenia, utworzenie Urzędu ma na celu usprawnienie i poprawę obecnego systemu nadzoru, który oparty jest o funkcje nadzorcze wykonywane na poziomie poszczególnych państw członkowskich, a także przyczynić się do bardziej efektywnego zwalczania zagrożeń o charakterze transgranicznym.


Organizacja AMLA


W skład AMLA mają wchodzić dwa ciała kolegialne:

  • Rada Wykonawcza (ang. Executive Board) - składająca się z przewodniczącego oraz pięciu stałych niezależnych członków;

  • Rada Ogólna (ang. General Board) – składająca się z przedstawicieli państw członkowskich. W zależności od zadań Rada Ogólna będzie wykonywała swoje obowiązki w tzw. składzie nadzorczym złożonym z przewodniczących krajowych urzędów nadzoru lub w tzw. składzie FIU złożonym z przewodniczących krajowych jednostek analityki finansowej.

Rozporządzenie przewiduje również utworzenie funkcji Dyrektora Wykonawczego oraz Rady Administracyjnej, która będzie rozpatrywała odwołania instytucji obowiązanych od wiążących decyzji AMLA wydanych w zakresie jej bezpośredniego nadzoru. Decyzje Rady Administracyjnej będą zaskarżalne do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.


W jaki sposób odnosi się to do instytucji obowiązanych?


AMLA na mocy Rozporządzenia dostało prawo bezpośredniego nadzoru nad wybranymi instytucjami obowiązanymi. Odnosi się to do instytucji finansowych wysokiego ryzyka wykonujących działalność na obszarze wielu państw członkowskich bądź wymagających podjęcia natychmiastowych działań naprawczych, z którymi dotychczas nie poradził sobie efektywnie krajowy organ nadzoru. W stosunku do pozostałych instytucji obowiązanych, funkcja nadzorcza ma zostać w głównej mierze na szczeblu krajowym.


Weryfikacja instytucji obowiązanych oraz umieszczenie ich na liście instytucji wysokiego ryzyka ma być przeprowadzana co trzy lata na podstawie jednolitej metodologii opracowanej przez AMLA.


Istnieją również dwie inne sytuacje, w których AMLA ma prawo przejęcia funkcji nadzorczej od krajowego organu nadzoru, są nimi:

  • zidentyfikowania naruszeń w stosunku do wymagań materialnych po stronie instytucji obowiązanej;

  • niepodjęcia przez krajowy organ nadzoru adekwatnych środków w celu prawidłowego zapobiegania naruszeń.

Należy również pamiętać, że przejęcie nadzoru poprzedzone będzie procedurą zakończoną wydaniem decyzji przez Komisję Europejską.


Wsparcie i monitorowanie krajowych organów nadzoru


Organy krajowe będą pod stałą kontrolą AMLA, która będzie przeprowadzać okresowe sprawdzenia, celem zweryfikowania, czy organy krajowe dysponują wystarczającymi zasobami oraz uprawnieniami niezbędnymi do efektywnego wypełniania swoich obowiązków. Ponadto ma umożliwiać wymianę informacji oraz dobrych praktyk w celu ujednolicania podejścia do wykonywania funkcji nadzorczej w państwach członkowskich. Na prośbę organów nadzoru AMLA będzie się również angażować w rozwiązywanie sporów, których przedmiotem są środki zastosowane wobec instytucji obowiązanej.


Wymiana informacji i koordynacja pracy FIUs


Umożliwienie skutecznej wymiany informacji jest również bardzo istotne w kontekście krajowych jednostek analityki finansowej (ang. financial intelligence unit). Uprawnienia AMLA będą obejmowały również identyfikację przypadków o charakterze transgranicznym oraz rozwijanie narzędzi i metod ułatwiających przeprowadzanie wspólnych analiz przez FIU z państw członkowskich. Służyć temu będzie m.in. wdrożenie jednakowych szablonów oraz metod raportowania podejrzanych transakcji. AMLA ma przyczynić się także do rozwoju wiedzy eksperckiej z zakresu wykrywania i analizy podejrzanych transakcji oraz przygotowywania i przeprowadzania analiz ryzyka.


Kary nakładane przez AMLA


AMLA będzie uprawniona do wydawania wiążących decyzji w sprawach procedur wewnętrznych oraz funkcji zarządczych. Będzie mogła też nakładać kary administracyjne w maksymalnej wysokości 10% obrotu rocznego lub 10 milionów EUR.


Pamiętajmy, że utworzenie AMLA planowane jest na 1 stycznia 2023 roku. Już teraz należy zapoznać się z planowanymi zmianami i być na bieżąco – w razie pytań zapraszamy do kontaktu przez e-mail: contact@consultant-aml.com lub pod numerem telefonu +48 504 589 951.